آیین نامه حمایت از حقوق بیمه گذاران، بیمه شدگان و صاحبان حقوق آن ها در هفت فصل سی و سه ماده و چهار تبصره به شرح ذیل می باشد
ماده یک تعاریف:
1:بیمه مرکزی: بیمه مرکزی جمهور اسلامی ایران
2.عرضه کننده بیمه:شامل موسسه بیمه .نماینده بیمه و دلالان رسمی بیمه است
3.موسسه بیمه:شرکت بیمه ایست که دارای پرونه فعالیت از بیمه مرکزی می باشد
4.دلال رسمی: شخص حقیقی یا حقوقی است که در مقابل دریافت کارمزد،واسطه انجام معاملات بین یبیمه گذار و بیمه گر بوده و شغل او اراده خدمات بیمه ای می باشد .
5.نماینده بیمه :شخص حقیقی یا حقوقی است که در مقابل دریافت کارمزد ،واسطه انجام معاملات بین بیمه گزار و بیمه گر بوده و شغل او اراده خدمات بیمه ای می باشد
6.متقاضی خدمات بیمه ای:شخص حقیقی یا حقوقی است که به منظور دریافت خدمات بیمه ای به عرضه کننده بیمه مراجعه می کند
7.بیمه گذار : شخص حقیقی یا حقوقی است که مشخصات وی در بیمه نامه ذکر گردیده و متعهد به پرداخت حق بیمه است
8.فرم پیشنهاد بیمه: مجموعه پرسش هایی که بیمه گر به منظور شناسایی نیازهای بیمه ای ،ارزیابی خطر و تعیین نرخ حق بیمه از متقاضی یا نماینده وی می پرسد و پس از پاسخ متقاضی و امضا جزءلاینفک بیمه نامه محسوب می شود
9.بیمه نامه : سندی کتبی مشتمل بر مشخصات و تعهدات بیمه گزار و بیمه گر
10.حق بیمه : وجهی که بیمه گذار دربرابر اخذ پوشش ها و تعهد بیمه گر در قبال جبران خسارت می پردازد
11.شرایط عمومی: قسمتی از مندرجات بیمه نامه به صورت چاپی است که برای هررشته بیمه ای به صورت یکسان نوشته می شود و شامل مواردی از قبیل تعاریف و اصلاحات،و ظایف و تعهدات طرفین و... می باشد
12.شرایط خصوصی : قسمتی از مندرجات بیمه نامه شامل شرایط و اطلاعات خاص و ویژه یا پوش های اضافی یا حذفی است که بین بیمه گذار و بیمه گر معین توافق می گردد
13.شرایط پیوست بیمه نامه : متون استانداری که معمولا نهاد های بین المللی بیمه برای هریک از رشته های بیمه به صورت شرایط استاندار یا کلوز های بیمه ای توین و پیوست می گردد
14.الحاقیه : هرگونه تغییر در بیمه نامه از طریق الحاقیه صورت می گیرد
15.جدول باز خریدی: جدولی که به بیمه نامه های عمر دارای ذخیره ریاضی پیوست میگردد
16.جدول سرمایه مخفف: جدولی است که سرمایه بیمه نامه در پایان دوره را به صورت توقف یا خودداری از پرداخت حق بیمه توسط بیمه گذار بیمه نامه در طول مدت اعتبار بیمه نامه مشخص می نماید
17.فروش اجباری بیمه نامه: هرگونه فروش بیمه بدون تقاضا و تمایل بیمه گذار
18. اطلاعات شخصی : به اطلاعاتی از قبیل نام و نام خانوادگی ،تحصیلات و نشانی و... گفته می شود
19. بیمه زندگی(عمر) : نوعی بیمه بازارگانی که درآن انجام تعهد بیمه گر منوط به فوت یا حیات بیمه شده طی مدت بیمه است.
20. بیمه های غیر زندگی: کلیه رشته های بیمه بازرگانی به استثنای بیمه های زندگی
21.بیمه شخص ثالث: بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در قبال شخص ثالث
فصل دوم:اطلاع رساني و تبليغ خدمات بيمه اي
ماده۲-منظور از تبليغ بيمه اي هرگونه معرفي انواع خدمات بيمه اي است كه به منظور ايجاد تقاضا و تأثير
در فروش بيمه به صورت متن، تصوير و صوت از طريق مطبوعات، رسانه هاي همگاني و يا سايت هاي
اينترنتي يا هر ابزار ارتباطي ديگرانجام ميشود.
ماده۳-عرضه كنندگان بيمه بايد از تبليغات گمراه كننده خودداري نمايند.منظور از تبليغ گمراه كننده تبليغي
است كه:
۱-موجب ابهام در تشخيص محصوالت بيمه اي شود.
2-وعده هايي خارج از پوشش هاي مقرر در بيمه نامه يا فراتر از عملكرد بيمه گر ارايه دهد.
3-با شرايط بيمه نامه منطبق نباشد.
4-با قوانين و مقررات بيمه اي و عرف بيمه منطبق نباشد.
ماده4-مؤسسات بيمه موظفند از انطباق تبليغات بيمه اي شركت، نمايندگان خود و كاركنان آن با مقررات مربوط اطمينان حاصل نمايند و ضمن ايجاد سيستمي براي كنترل محتوي، فرم و روش انتشار تبليغات بيمه اي موارد زير را ثبت و در دفاتر مؤسسه نگهداري نمايد:
1-اختصاص كد براي هر تبليغ بيمهاي و نگهداري يك نمونه از هر تبليغ منتشر شده به مدت حداقل سه سال
2-تهيه گزارش براي هر تبليغ بيمهاي به گونه اي كه اين گزارش شامل مشخصات تبليغ، روش،گستردگي و پوشش بيمه اي مورد تبليغ باشد.
تبصره-مؤسسات بيمه موظفند قبل از انجام تبليغات بيمهاي در صدا و سيماي جمهوري اسالمي ايران تاييد
بيمه مركزي را اخذنمايند.عدم اظهار نظر بيمه مركزي ظرف مدت يك هفته از تاريخ دريافت تقاضا به منزله تاييد است.
ماده۵-هرگونه تبليغ بيمه اي كه توسط نمايندگان بيمه انجام مي شود بايد با هماهنگي و تائيد مؤسسه
بيمه ذيربط باشد.مؤسسه بيمه موظف است بر تبليغات نمايندگان خود نظارت نموده و با موارد تخلف برخورد نمايد.
ماده۶-عرضه كننده بيمه موظف است در وب سايت يا پرتال خود، نام ثبت شده، شماره مجوز، لوگو و شناسه ملي(اشخاص حقوقي)خود را درج نمايد.
ماده۱-در مواردي كه بيمه مركزي تبليغ بيمه را مغاير با قوانين و مقررات تشخيص دهد،اقدامات زير را انجام ميدهد:
1-دستور تغيير يا اصالح تبليغ مطابق نظر بيمه مركزي و انتشار مجدد آن از طريق همان رسانهاي كه تبليغ اوليه از آن طريق منتشر شده است.
2-جلوگيري از ادامه انتشار تبليغ.
3-هرگونه اقدام ديگري كه توسط بيمه مركزي در جهت حفظ منافع عمومي مناسب تشخيص داده شود.
فصل سوم:فروش، پيشنهاد و صدور بيمه نامه
ماده8-عرضهكننده بيمهموظف است كليه اطالعات ضروري در مورد پوشش هاي بيمه، وظايف و تعهدات بيمه گر و بيمه گذار،ميزان حق بيمه و نحوه پرداخت آن، استثنائات و محدوديت هاي بيمه نامه، تاريخ شروع و انقضاي بيمه نامه و نحوه ارايه خدمات بيمه اي و ساير توضيحات الزم را به متقاضي خدمات بيمه به صورتي مناسب(نظير مكتوب، الكترونيكي و غيره)اعالم نمايد.اين اطلاعات به گونه اي ارايه شود كه مقايسه خدمات بيمه اي را از نظر قيمت، مدت و شرايط براي متقاضي خدمات بيمه امكان پذير سازد.
ماده۹- فروش اجباري بيمهبه هر طريقي ممنوع است.در صورت اثبات فروش اجباري بيمه نامه، شركت بيمه مكلف است درصورت درخواست بيمه گذار بيمه نامه هاي صادره را باطل، حقبيمه هاي دريافتي را عينا ً مسترد نمايد.
ماده۷۱- عرضه كننده بيمه مكلف است قبل از صدور بيمه نامه، فرم پيشنهاد بيمه را كه توسط متقاضي خدماتبيمه تكميل وامضاء شده دريافت و يك نسخه را درسوابق خود نگهداري نمايد.
ماده۷۷- عرضهكننده بيمه بايد به نحو مقتضي پيامدهاي ناشي از اظهارات خلاف واقع يا كتمان حقيقت از روي عمد را به اطلاع متقاضي خدمات بيمه برساند.
ماده۷۲- عرضه كننده بيمه نبايد هيچ گونه اطلاعاتی مازاد بر اطلاعاتی كه طبق قوانين و مقررات مربوط براي انجام عمليات بيمه گري ضرورت دارد از متقاضي خدمات بيمه درخواست نمايد.
ماده۷۳- عرضه كننده بيمه موظف است از اطلاعات شخصي متقاضي بيمه و بيمه گذاران محافظت نموده و جز به حكم قانون ازافشاء و ارايه آن به اشخاص ثالث خودداري نمايد.
ماده۷۴- مؤسسه بيمه موظف است بيمه نامه و شرايط آن را با حروف خوانا، و عبارات قابل درك براي عموم بيمه گذاران تهيه نمايد.مسئوليت درج صحيح اطلاعات در بيمه نامه بر عهده بيمه گر است و موارداجمال،ابهام يا اختلاف در مندرجات بيمه نامه ياساير مستندات به نفع بيمه گذار يا ذينفع تفسير ميشود.
ماده۷۵- عرضه كننده بيمه موظف است بيمه گذار را متوجه اهميت مطالعه مفاد قراردادبيمه يا بيمهنامه جهت حصول اطمينان ازتناسب پوشش بيمه با نياز خود نمايد.
ماده۷۶- عرضه كننده بيمه موظف است بيمهنامه صادره را مشتمل بر شرايط عمومي و ساير شرايط به بيمه گذار تسليم نمايد.
ماده۷۱- مؤسسه بيمه موظف است عالوه بر رعايت ماده سه قانون بيمه، حداقل اطلاعات و موارد زير را در بيمه نامه هاي زندگي درج نمايد:
۱-نام محصول بيمه اي بر اساس مصوبه شورايعالي بيمه يا مجوز بيمه مركزي
۱-تعريف عبارات و واژه هاي بكار رفته در بيمه نامه
3-شرايط، پوشش ها و استثنائات بيمه نامه
۴-مشخصات و اقامتگاه بيمه گر، بيمه گذار، بيمه شده، ذينفع يا ذينفعان و سهم هر يك و پيامد عدم تعيين ذينفع
۵-در صورت وجود شرط مشاركت در منافع، درج آن در بيمه نامه و مشخص كردن شيوه پرداخت آن
۶-زمان صدور بيمه نامه و شروع پوشش، سررسيد بيمه نامه و موعدي كه در آن سرمايه بيمه و ساير مزايا قابل پرداخت ميشود.
۱-مشخص كردن مبلغ سرمايه بيمه خطر فوت يا به شرط حيات و ساير مزاياي قابل پرداخت و شرايط پرداخت آنها
۸-مدارك الزم براي ايفاي تعهدات بيمه گر
۳-حداكثر مهلت زماني انجام تعهدات بيمه گر
۱۱-مبلغ اقساط حقبيمه، دورههاي پرداخت، موعد و مهلت پرداخت، زمان پرداخت آخرين قسط حقبيمه، شرايط معافيت ازپرداخت حقبيمه و تصريح پيامدهاي عدم پرداخت به موقع اقساط حقبيمه
۱۱-وجود يا عدم وجود شرط مشاركت در منافع و شيوه پرداخت آن
12-ضوابط اعطاي وام و نرخسود آن
13-هرگونه شرايط خاص مانند محدوديت سني براي بيمهشده يا شرط خودكشي
۱۴-شرايط تبديل بيمهنامه به بيمهنامه با سرمايه مخفف، بازخريد، تبديل و تمديد بيمه نامه
ماده۷۸-مؤسسه بيمه موظف است عالوه بر رعايت ماده سه قانون بيمه، حداقل اطالعات و موارد زير رادر بيمه نامه هاي غيرزندگي درج نمايد:
۱-نام محصول بيمهاي بر اساس مصوبه شورايعالي بيمه يا مجوز بيمه مركزي
2-تعريف عبارات و واژه هاي بكار رفته در بيمه نامه
3-شرايط، تعهدات، خطرات تحت پوشش و استثنائات بيمه نامه
۴-مشخصات و اقامتگاه بيمه گر، بيمهگذار وهر ذينفع ديگر
۵-تاريخ صدور بيمه نامه و ابتدا و انتهاي بيمه
۶-حداكثر تعهد بيمه گر در هر حادثه و در مدت بيمه
7-مدارك الزم براي ايفاي تعهدات بيمه گر
۸-سهم بيمه گذار از هر خسارت(فرانشيز يا كاستني)
9-ميزان حقبيمه و نحوه پرداخت آن
10-فهرست و مشخصاتاموال، اشخاص، منافع و يا مسئوليتهاي تحت پوشش
۱۱-موقعيت مكاني اموال منقول و غيرمنقول يا منافع تحت پوشش بيمه نامه با ذكر ارزش هر يك يا محدوده جغرافيايي پوشش بيمه نامه
فصل چهارم:رسيدگي به خسارت
ماده۷۹-مؤسسه بيمه موظف است تمهيدات الزم براي اعالم خسارت توسط بيمهگذار، ارزيابي و پرداخت خسارت در تمامي نقاط
جغرافيايي كه تحت پوشش بيمه نامه قرار دارد را فراهم و در اين خصوص به بيمه گذاران اطالعرساني نمايد.همچنين درتمام مراكز صدور و پرداخت خسارت و پايگاه اطالع رساني يا پورتال خود در خصوص نحوه رسيدگي به خسارات و فرآيندرسيدگي به خسارت، اطالع رساني مناسب را انجام دهد.همچنين درخصوص اعالم نحوه و فرآيند رسيدگي به خسارت درتمام مراكز صدور، پرداخت خسارت و پايگاه اطالع رساني يا پورتال خود، اقدامات الزم را به عمل آورد. ماده۲۱-مؤسسه بيمه موظف است ترتيبي اتخاذ نمايد كه كليه مراكز پرداخت خسارت آن با يكديگر در ارتباط باشند به نحوي كه دريافت خسارت از كليه مراكز پرداخت خسارت آن شركت امكان پذير باشد. ماده۲۷-عرضه كننده بيمه موظف است در اولين مراجعه(حضوري يا غيرحضوري)زيان ديده يا بيمه گذار براي دريافت خسارت،فهرست كامل مدارك الزم جهت بررسي و رسيدگي به خسارت، فرايند و مدت زمان رسيدگي، روش هاي جبران خسارت ورويه هاي داخلي حل و فصل شكايات را به زيان ديده يا بيمه گذار را اعلام يا ارايه نمايد.
ماده۲۲-مؤسسه بيمه بايد بعد ازدريافت كليه مدارك مربوط به خسارت حداكثر ظرف مدت/۱روز، مدارك را بررسي و نتيجه رااعلامنمايد و در صورت احراز عدم استحقاق دريافت خسارت مراتب را همراه با ذكر داليل به طور مكتوب به بيمه گذار يا زيانديده اعالم نمايد و در صورت قبول خسارت، مؤسسه بيمه موظف استحداكثر ظرف مدت۱۵روز پس از قبول خسارت آن راپرداخت نمايد.در مواردي كه پرداخت خسارت پس از تكميل مدارك مثبته از سوي بيمه گر، به تأخير ميافتد، طبق حكم ماده511 آئين دادرسي مدني عمل مي شود
تبصره-مواردي كه طبق قانون مدتي كمتر از مدت فوق براي پرداخت خسارت تعيين شده از حكم اين ماده مستثنا است. ماده۲۳-اخذ رضايتنامه توسط شركتهاي بيمه براي پرداخت خسارت صرفا ً بر اساس متن نمونه رضايت نامه اي خواهد بود كه توسط بيمه مركزي تهيه و ابلاغ ميشود. ماده۲۴-پس از احراز تعهد بيمه گر و مشخص شدن ميزان آن در مواردي كه به هر دليل، شناسايي ذينفع بيمه زندگي ظرف مدت
/۱روز پس از احراز فوت بيمه شده يا سررسيد بيمه نامه امكانپذير نباشد، مؤسسه بيمه موظف است ضمن اطالع رساني به
روش هاي كارا و مؤثر، مزاياي قابل پرداخت را در يكي از بانك ها با هدف پرداخت سود به ذينفع، سرمايهگذاري نمايد.
فصل پنجم:فرايند رسيدگي به شكايات بيمه اي
ماده۲۵-مؤسسه بيمه موظف است با درج اطالعيه در تمام مراكز صدور و پرداخت خسارت، در خصوص نحوه رسيدگي به
شكايات بيمه اي و فرآيند رسيدگي به شكايات اطالع رساني نمايد.
ماده۲۶-مؤسسه بيمه موظف است واحد رسيدگي و پاسخگويي به شكايات تحت نظارت و مسئوليت مستقيم مديرعامل ايجاد و
امكان دسترسي آسان براي عموم بيمهگذاران را در سطح كشور جهت طرح شكايات مربوطه فراهم نمايد به گونه اي كه حداكثر
ظرف مدت۱۱روز شكايات رسيدگي شوند.
ماده۲۱-در صورت عدم رسيدگي به شكايات بيمه اي در شركت بيمه، بيمه گذاران، بيمه شدگان يا صاحبان حقوق آنها ميتوانند
موضوع مورد اختلاف را به صورت كتبي و همراه مدارك و داليل الزم به بيمه مركزي اعلام و تقاضاي رسيدگي نمايند.بيمه مركزي درصورت لزوم موضوع را همراه با مستندات آن براي ارايه توضيحات الزم به شركت بيمه ذيربط اعلام خواهد نمود.شركت بيمه موظف است حداكثر ظرف مدت دو هفته پس از دريافت مدارك فوق، پاسخ خود را به صورت مستدل و مستند به بيمه مركزي اعالم
نمايد.
ماده۲۸-بيمه مركزي پس از بررسي شكايات واصله نظر خود را در مدت زمان متعارف به صورت مكتوب به طرفين اعالم خواهد
نمود.نظر بيمه مركزي براي شركت بيمه ذيربط الزماالجرا است.
ماده۲۹-شركتهاي بيمه موظفند اطالعات مربوط به شكايات بيمهگذاران از نمايندگان و كارگزاران(دالل رسمي)بيمه را به طور
كامل با مدارك و مستندات بشرح زير، هر شش ماه يكبار براي بيمه مركزي ارسال نمايند:
الف-تعداد شكايتهاي دريافتي از هر نماينده يا كارگزار
ب-تعداد شكايتهاي رسيدگي شده
ج-ميزان خسارت يا غرامت پرداختي به شاكيان
فصل ششم:نظارت بر اجرا
ماده۳۱-بيمه مركزي بر حسن اجراي مفاد اين آيين نامه نظارت مينمايد و در صورت قصور يا تخلف در اجراي آن حسب مورد و
متناسب با قصور يا تخلف مربوطه اقدامات ذيل رابه عمل آورد:
۱-تذكركتبي به مسئول فني يا مدير يا معاون فني يا مديرعامل يا هيئت مديره شركت بيمه
۱-پيشنهادتعليق فعاليت شركت بيمه در يك يا چند رشته بيمه اي معين به شورايعالي بيمه
/-پيشنهاد لغو پروانه فعاليت شركت بيمه براي تمام رشته ها يا رشته هاي معين به شورايعالي بيمه
۴-تذكركتبي به دلال رسمي بيمه يا دستور تذكر به نماينده بيمه توسط شركت بيمه ذيربط و در صورت تكرار، محدود يا
معلق نمودن فعاليت وي
۵-لغو پروانه دالل رسمي بيمه يا دستور لغو پروانه نمايندگي بيمه توسط شركت بيمه
تبصره۷-بيمه مركزي مراتب لغو پروانه شركت بيمه و اطالعاتي كه از لحاظ منافع بيمه گذاران و بيمه شدگان و صاحبان حقوق
آنها الزم باشد را بههزينه شركت بيمه در روزنامه رسمي كشور و يكي ازروزنامه هاي كثيراالنتشارآگهي مينمايد.
تبصره۲-در رشته بيمه شخص ثالث اتومبيل با شركت بيمه متخلف حسب مورد برابر مقررات مندرج در ماده۱۸قانون اصالح
قانون بيمه اجباري مسئوليت مدني دارندگان وسايل نقليه موتوري زميني در مقابل شخص ثالث رفتار خواهد شد. ماده۳۷-شركت هاي بيمه موظفند يك نسخه از بخشنامهها يا دستورالعملهاي مرتبط با نحوه صدور بيمه نامه يا پرداخت خسارت
در رشته هاي مختلف را همزمان با ابلاغبه واحدهاي ذيربط خود، به بيمه مركزي نيز ارسال نمايند.در صورت مغايرت بخشنامه هاي
مذكور با قوانين و مقررات، بيمه مركزي مراتب را جهت اصلاح به شركت بيمه منعكس مينمايد.
فصل هفتم:ساير مقررات
ماده۳۲-كليه عرضه كنندگان بيمه موظفند:
۱-هر گونه تغيير آدرس خود را در اسرع وقت و حداكثر طي يك هفته به اطالع بيمه گذارانخود برسانند.
۱-در صورت درخواست بيمهگذار يا الزام قانوني، هر گونه تغيير در پوشش بيمه اي يا تغيير در شرايط بيمه نامه را پس از طي
مراحل قانوني با صدور الحاقيه در اسرع وقت و حداكثر طي يك هفته به انجام رسانند.
/-در صورت درخواست بيمه گذار براي صدور بيمهنامه المثني، در اسرع وقت و حداكثر طي يك هفته نسبت به صدور بيمه نامه
المثني با لحاظ سوابق بيمهگذار اقدام نمايند.
ماده۳۳-شركت هاي بيمه مكلفند دراجراي مفاد اين آيين نامه اصالحات الزم را در فرمهاي پيشنهاد بيمه نامه، قراردادهاي
بيمه، بيمه نامه ها و شرايط و ضمايم پيوست آن بهعمل آورده و نسخهاي ازآن را حداكثر ظرف مدت سه ماه به بيمه مركزي
ارسال نمايند